مگالاپلیس

شبکه شهری

شبکه ی شهری در بیشتر موارد،به نظام وابستگیها و ارتباط خارجی شهرها اطلاق می شود که مرزهای ان همراه با توسعه ی تکنولوژی حمل و نقل و ارتباطات گسترش می یابد.شکل گیری شبکه های شهری از طریق روابط تجاری،فرهنگی،سیاسی و مذهبی ومبادله ی تجربیات وهمکاری صورت می گیرد.درواقع در هر شبکه شهری،شهر ها به صورت شرکا عمل می کنند،با این تفاوت که دراین روابط،سهم یکی بیشترو سهم دیگری کمتر است.این سودبری در بیشتر موارد،از تقسیم کار ناحیه ای یا جهانی ناشی میشود،از این رو شبکه های شهری نمی توانند در هر زمان مساﺋل مردم را حل کنند،اما شهرها را با یکدیگر راهنمایی کرده،امتیازاتی عرضه می کنند که شهرها به تنهایی توان کسب آنرا ندارند.

هر شهری عمدتا به دو صورت ارتباط برقرار می کند:

1) ارتباط با ناحیه ی خود که در این صورت،شهر مرکز مبادله و داد و ستد کالا،فرآورده های کشاورزی، تولیدات صنعتی و خدماتی و نشر افکار است.

2) به صورت زنجیری،میان ناحیه خود و دنیای بیرون ازآن ارتباط برقرار می کند،بنابراین پویایی هرشبکه ی شهری به ارتباط داخلی یا خارجی آن وابسته است.

بیشتر شبکه های شهری پدیده ای تاریخی هستند و در طول زمان تشکیل شده اند،برای مثال ما در شهرهای یونانی در شبکه شهری خود، مستعمراتی از شهرکهای جدید تشکیل داده بودند.بیشتر شهرهای ایتالیای جنوبی و سیسل نظیر ناپل مانند مستعمرات مادر شهر های یونانی عمل می کردند.فینیقی ها شبکه ی شهری خود را در حوزه ی مدیترانه گسترش داده و رومی ها با در اختیار داشتن برنامه ریزان شهری و شهرسازان شبکه های شهری خود را تا لندن ،پاریس، کلن و بسیاری از شهرهای دیگر توسعه داده بودند. شهرهای قرون وسطای ایتالیای شمالی نظیر ونیز، جنوا، فلورانس، پیزا و میلان شبکه های بزرگ شهری را که به طور عمده بر پایه ی روابط اقتصادی قرار داشت درخشکی و دریا به وجود آورده و روم و پاریس، کارکرد خود را به صورت مراکز فرهنگی، در شبکه های وسیع شهری گسترش داده بودند، از این رو گوته نویسنده و متفکرآلمانی از این دو شهر، تحت عنوان« شهر جهانی» نام میبرد. بعدها این عمران برای شهرهای بسیار بزرگ که دارای کارکردهای ویژه ای بودند نیز به کار گرفته شد.

در زمان ما شبکه های شهری یا نظام روابط شهری از نظراقتصادی، فرهنگی و سیاسی به صورت فعال در زندگی بشر تاثیر میگذارد، زیرا شبکه های شهری بزرگ، کارکرد سیاره ای یافته اند و نقش خود را در سطوح جهانی ایفا می کنند. پویایی شبکه های شهری از این عوامل تاثیر می پذیرد:

1﴾ عامل تجاری که از قدیمی ترین و مهمترین عوامل در شکل گیری شبکه های شهری است به همراه دیگر عوامل مانند سرمایه گذاری، امور مالی و بیمه عمل می کند. برای پایداری عامل تجاری، تحکیم روابط سیاسی ودیپلماتیک و در بعضی موارد وابستگی کشورهای حاشیه ای به مرکز ضروری است.

2﴾ تخصصی شدن بعضی از شهرها در عرضه ی کالا و خدمات ویژه، به شکل گیری و پایداری شبکه های شهری انجامید.

3﴾ عامل فرهنگ در پویایی شبکه های شهری، بسیار مهم می نماید. در کشورهای توسعه نیافته، نفوذ و گسترش فرهنگ غربی همراه با نفوذ سیاسی آغاز می شود. عامل فرهنگ در شبکه های شهری از طریقرفتار و زبان و رسانه های گروهی تقویت میگردد.

4﴾ روابط سنتی و تاریخی شهرها در پویایی شبکه های شهری است.

5﴾ توپوگرافی، عامل راه، خطوط زمینی، راه آهن، خطوط هوایی و خطوط دریایی ازعوامل موثر در پویایی شبکه های شهری است.

6﴾ تصمیمات دولتی، زمینه های ایدﺌولوژیک و منافه مشترک یا اقتصادی در پویایی و پایداری شبکه های شهری تاثیر گذار است.

7﴾ شهر های جهانی، شبکه های وسیع شهری را تشکیل می دهند.

 

مفهوم مگالاپلیس 

مگاپلیس یک کلمه یونانی است و استعمال آن سابقه ی تاریخی دارد. در نیم قرن اخیر این عنوان ابتدا به وسیله پتریک گدس به کار گرفته شد. در سالهای گذشته نیز از طرف لوﺌیزمامفورد – متخصص معروف شهر های متروپلیتن- و پس از او از طرف ژان گوتمن به منطقه شهری وسیع و گسترده ای اطلاق شد که از بوستون تا واشنگتن ادامه داشت. بدین سان امروزه مگالاپلیس به منطقه ی وسیعی گفته می شود که بیش از ده میلیون نفر جمعیت داشته باشد و دارای بیش از یک مادر شهر﴿متروپلیتن﴾ باشد، به عبارت دیگر حومه ها و شهرکهای یک مادر شهر، در نتیجه توسعه وسایل ارتباطی و افزایش سرعت وسایل نقلیه، با حومه و شهرک های مادر شهرهای دیگر پیوند می یابد و از پیوند آنها یک بافت زنجیری از مادر شهرها و شهر ها به صورت وسیعترین شکل شهری تشکیل می شود که در اصطلاح جغرافیایی به آن«مگالاپلیس» می گویند.

شکل مگالاپلیس از پاره ای از حوزه های وسیع مادر شهری و توسعه آن ازپیشرفتهای اقتصادی، تحولات تکنو لوژیک، اوضاع خاص فرهنگی و در نهایت از روند سریع شهرنشینی و شهرگرایی حاصل می شود در تشکیل بافت زنجیری از حوزه های مادر شهری و ایجاد مگالاپلیس عواملی مانند زمینه های مساعد طبیعی، عوامل اقتصادی، جغرافیای فرهنگی و گذشته تاریخی ناحیه موثر است.

شهرهای مرکزی مگالاپلیسهای جهان، دارای تراکم جمعیت است و به تدریج که از آنها فاصله بگیریم، کاهش سریع جمعیت در واحد سطح دیده می شود. میان حوزه های مادر شهری مگالاپلیس، چشم اندازهای جالب طبیعی به سرعت با ساختن واحد های مسکونی، تاسیسات و سازمان های شهری اشغال میشود و بافت زنجیری حوزه های مادر شهری استحکام می یابد. از طرفی به دلیل وجود زمینهای نیمه بایر، املاک وسیع، پارکهای طبیعی و پایگاههای نظامی، میان حوزه های مادر شهری در محدوده ی مگالاپلیس گسیختگی ایجاد می شود.

 

مشخصات مگالاپلیس

1﴾ مگالاپلیسها معمولا شکل خطی یا کریدوری دارد و مسیر آن ممکن است در طول سواحل طبیعی و حوزه های منابع معدنی شکل گیرد.

2﴾ در مگالاپلیسها تراکم جمعیت، بانکها، امورتجاری، شرکتهای بیمه، عمده فروشی، خرده فروشی، مراکز پذیرایی و تفریحی و فعالیتهای شدید حمل ونقل، با تراکم باور نکردنی فعالیتهای دیگر مانند مدیریت، تجارت خرده فروشی، نمایندگیهای مسافربری، سازمان های تبلیغاتی، دفاتروکلای حقوقی، کالجها، دانشکده ها، دانشگاه ها و موسسات تحقیقاتی همراه است و با این وضعیت، تراکم چند برابر و چند هسته ای به وجود می آید.

3﴾ زمینهای مگالاپلیسها از نظر قیمت بر دیگر زمینهای شهری پیشی می گیرد و در هسته های اصلی و فرعی آن زمین قیمت بسیار بالایی پیدا می کند. هنگام گسترش مگالاپلیسها زمینهای حاصلخیز کشاورزی در مسیر به هم پیوسته ی حوزهی مادر شهرها تا حدودی از سرعت توسعه ی شهری می کاهد. 

4﴾ بعضی از شهرهای مگالاپلیس با تخصص یابی، فعالترین و پر تحرکترین مراکز شهرهای جهان شناخته می شود و به صورت بزرگترین مراکز علمی، هنری، سیاسی و اقتصادی جهان در می اید. کتابخانه های مجهز، موزه های متعدد، سالنهای کنفرانس و آزمایشگاهای بزرگ، در تامین زمینه های مساعد تحقیقاتی در سطوح جهانی، فعالیت های شبانه روزی دارند و ممکن است اصول تحقیقاتی و مطالعات آزمایشگاهی آنها در قالب قوانین مسلم علمی در سراسر جهان مورد استفاده ی مراکزعلمی و دانشگاهی قرار گیرد. 

5﴾ بیشتر حوزه های به هم پیوسته ی مگالاپلیس، تحت نفوذ یک مرکز بزرگ مانند نیویورک، شیکاگو و لوس آنجلس قرار می گیرد که این مرکز بزرگ، نفوذ و قدرت بسیاری در مگالاپلیس به دست می آورد.

6﴾ مگالاپلیسها از حداکثر درآمد و ثروت برخوردارند. بالابودن درآمد و فعالیت های شدید اقتصادی و فرهنگی، باعث تراکم وسایل نقلیه، بین حوزه های مادر شهری مگالاپلیس می شود. ترافیک زمینی و خطوط هوایی، ارتباط تلفنی و تلویزیونی در محدوده مگالاپلیس، همه ی سطوح آن را به هم می پیوندند.

7﴾ هر مگالاپلیس با استفاده از زمینهای کشاورزی حوزه های مادر شهری توسعه می یابد، بدین که با افزایش جمعیت در کانونهای شهری، همواره بر سکونت جمعیت شهری در بخشهای کشاورزی افزوده می شود. ناگزیر بخشی از زمینهای کشاورزی، زیر پوشش تاسیسات شهری و منطقه ی واحدهای مسکونی قرار می گیرد، البته توسعه مگالاپلیس متوقف نمی شود و بعد از مدتی باز هم زمینهای تازه ای می طلبد.

 مگالاپلیسهای معروف جهان عبارت است از:

1. مگالاپلیس شمال شرقی ایالات متحده، شامل نیویورک، فیلادلفیا، بوستون، واشنگتن و بالتیمور، با بیش از چهل میلیون نفر جمعیت.

2. مگالاپلیس دریاچه های بزرگ امریکا و کانادا.

3. مگالاپلیس کالیفرنیای جنوبی، شامل لوس آنجلس و سان دیاگو با بیش از یازده میلیون نفر جمعیت.

4. مگالاپلیس توکیو- یوکوهاما در ژاپن.

5. مگالاپلیس راین- رور در آلمان

درس دوازدهم (پراكندگي و نقش شهرها)

يكي از مهمترين پديده قرن بيستم رشد شهرهاي جهان است. رشد شهرهاي جهان است. رشد شهرها و شهرنشيني ، مفهوم گسترده آن در قرن نوزدهم با وقوع انقلاب صنعتي در انگلستان آغاز شد. منظور از اصطلاح شهرنشيني افزايش نسبت جمعيت شهرها و شهرك هاي يك كشور يا ناحيه به روستاهاي آن است.
پراكندگي شهرها: پس از وقوع انقلاب صنعتي، تعداد شهرها و جمعيت شهري ابتدا در اروپا و پس از جنگ جهاني دوم در ساير نواحي جهان افزايش يافت. در كشورهاي توسعه يافته آمريكاي شمالي، شمال غرب اروپا و اقيانوسيه، بيش از 75 درصد مردم در شهرها زندگي مي كنند. در حالي كه در كل كشورهاي در حال توسعه 41 مردم ساكن شهرها هستند. در كشورهاي در حال توسعه علت اصلي رشد سريع شهرنشيني عامل مهاجرت زياد از روستاها به شهرها بوده است. در كشورهاي توسعه يافته در يكي دو دهه اخير، حركت جمعيت از شهرهاي بزرگ به مكان هاي كوچك تر يا روستاها به شهرها بوده است. در كشورهاي توسعه يافته در يكي دو دهه اخير، حركت جمعيت از شهرهاي بزرگ به مكان هاي كوچك تر يا روستاهاي و مزارع آغاز شده است. به اين پديده شهرگريزي گويند.

  افزايش شهرهاي ميليوني :

تا 150 سال پيش فقط دو شهر ميليوني درجهان وجود داشت: لندن و پاريس. اين رقم در سال 1990 ميلادي به 286 شهر رسيد. به علاوه در اين مدت تعداد شهرهايي كه بيش از 5 يا 10 ميليون نفر جمعيت دارند به سرعت افزايش يافته است. در 25 سال آينده كل جمعيت شهري جهان از 4/2 ميليارد نفر به 5 ميليارد نفر افزايش خواهد يافت و جمعيت شهري آمريكاي لاتين ، آسيا و آفريقا نيز دو برابر خواهد شد.  

  مادر شهر (متروپل) چيست؟

شهر يا سكونتگاه اصلي يك كشور يا ناحيه است كه معمولاً بر ساير سكونتگاه ها برتري دارد شهرهاي پايتختي ، مركز استان ها و ايالت ها در يك كشور و بالاخره شهرهاي پرجمعيت و مهم جهان در گروه مادر شهرها قرار مي گيرند. در اغلب مادر شهرها تراكم بيش از حد جمعيت و انواع آلودگي ها مشاهده مي شود.  

  حومه نشيني:

به بخش هاي پيراموني يك شهر حومه گفته مي شود. حومه نشينيان از نظر اشتغال و مصرف كالاها و خدمات به شهر وابسته اند. حومه ها انواع مختلفي دارند. حومه هاي خوابگاهي ، حومه هاي صنعتي، حومه هاي فقير نشين يا ثروتمند نشين، حومه هاي داخلي كه به شهر متصل اند و حومه هاي خارجي كه در آن سوي مرز اداري شهرداري ها بنا مي شود.
مهم ترين عامل توسعه حومه نشيني، بهبود وسايل حمل و نقل است.
زنجيره مادر شهرها چگونه پديد آمده است؟
گاه در نتيجه توسعه وسايل ارتباطي و حمل و نقل ، حومه ها و شهرك هاي يك مادرشهر با حومه ها و شهرك هاي يك مادرشهر ديگر پيوند مي خورد و از پيوند آن ها زنجيره اي از مادرشهرها به وجود مي آيد كه در اصطلاح جغرافيايي به آن مگالا پليس مي گويند. مگالا پليس ها معمولاً شكل خطي يا كريدوري دارند و ممكن است در طول سواحل يا حوضه هاي انواع منابع معدني شكل بگيرند. در مگالا پليس ها جمعيت بسيار انبوه است و تراكم بانك ها ، شركت ها ، سازمان ها، ساختمان هاي تجاري بلند مرتبه و انواع وسايل حمل و نقل وجود دارد.  

  بخش مركزي تجارت شهر چه ويژگي هايي دارد؟

در بخش مركزي شهر، هسته اصلي فعاليت هاي اقتصادي و تجاري متمركز شده است. بخش مركزي شهرهاي بزرگ كانون اصلي معاملات اقتصادي ، بانك ها، شركت هاي بيمه، بنگاه هاي حمل و نقل بناهاي تاريخي، كليساها يا مساجد قديمي و ... ادارات عظيم است به همين دليل قيمت زمين در اين ناحيه شهر گران است.  

  نقش شهر :

هر شهر داراي نوعي عملكرد و كار اصلي است. جغرافي دانان شهرهايي را كه از نظر عملكرد يا نقش، ويژگي هاي مشابهي دارند به گروه هايي تقسيم مي كنند.
نقش هاي شهري :
1- شهرهاي اداري – سياسي : اين شهرها اغلب پايتخت ، مراكز استان ها يا ايالت ها و مادرشهرهاي ناحيه اي هستند و نقش مهم آن ها اداره كنترل سياسي و اداري كشور يا ناحيه است.
2 - شهرهاي بندري : اين شهرها در كنار سواحل درياها و رودها شكل مي گيرند. در اين شهرها معمولاً انبارها، كارگاه هاي ساخت و تعمير كشتي ، ساختمان بانك ها بيمه و گمرك وجود دارد.
3 - شهرهاي ارتباطي: اين شهرها معمولاً در كنار جاده هاي ارتباطي مهم يا نقاطي كه چند راه به يك ديگر مي پيوندند قرارگرفته اند و در نتيجه اين امر توسعه يافته اند.
4 – شهرهاي صنعتي : اين شهرها به دليل وجود صنايع خاص رشد و توسعه يافته اند.
5 – شهرهاي معدني : استخراج معادن موجب جذب نيروي انساني به يك ناحيه مي شود و در نتيجه شهرهاي معدني به وجود مي آيد .
6- شهرهاي دانشگاهي : در اين شهرها مجتمع هاي بزرگ دانشگاهي ، كتابخانه ها و آزمايشگاه هاي مختلف، انتشارات، محلات مسكوني دانشجويان و استادان وجود دارد.
7- شهرهاي مذهبي: اين شهرها به دليل وجود اماكن مقدس و زيارتگاه ها توسعه مي يابند. در اين شهرها علاوه بر مكان هاي مقدس، مراكز آموزشي در زمينه هاي ديني يا مراكز خدماتي مربوط به زائران نيز به وجود مي آيد.
8- شهرهاي موزه اي و هنري : در اين شهرها، جشنواره هاي بزرگ هنري برگزار مي شود و همه ساله عده زيادي جهت بازديد از جشنواره ها به اين گونه شهرها هجوم مي آورند. برخي از شهرهاي موزه اي و هنري به دليل داشتن آثار تاريخي و معماري متعدد خود در حكم موزه اند و به آن ها موزه شهر مي گويند. مانند اصفهان ( ايران) و فلورانس ونيز (ايتاليا) .
9- شهرهاي توريستي : اين شهرها به دليل وجود جاذبه هاي گردشگري توسعه و رونق يافته اند. برخي از شهرهاي توريستي به دليل داشتن امكانات و جاذبه هاي گردشگري و مناسب بودن شرايط آن ها براي ورزش هاي زمستاني رونق يافته اند و به برف شهرها معروف اند.
10- شهرهاي بازرگاني : مهم ترين نقشي كه شهرها از ابتدا به عهده داشته اند، بازرگاني يعني جمع آوري مواد اوليه از روستاهاي اطراف و توزيع كالاهاي ساخته شده در شهر و نواحي اطراف بوده است. وجود بازارهاي بزرگ و متنوع و مغازه هاي عمده فروشي و خرده فروشي از ويژگي هاي يك شهربازرگاني است. گاهي توسعه وسايل حمل و نقل و راه ها در گسترش اين گونه شهرها مؤثر واقع مي شود.  

  سؤالات درس دوازدهم
1 – منظور از اصطلاح شهر نشيني چيست؟

افزايش نسبت جمعيت شهرها و شهرك هاي يك كشور يا ناحيه به روستاهاي آن است.  

  2 – شهر گريزي را توضيح دهيد؟

در كشورهاي توسعه يافته در يكي دو دهه اخير، حركت جمعيت از شهرهاي بزرگ به مكان هاي كوچكتر يا روستاها ومزارع آغاز شده است. اين پديده شهر گريزي مي گويند.  

  3 – مادرشهر يا متروپل چيست؟

شهر يا سكونتگاه اصلي يك كشور يا ناحيه است كه معمولاًبر ساير سكونتگاه ها برتري دارد.  

  4 – به بخش هاي پيراموني يك شهر چه مي گويند؟

حومه  

  5 – انواع حومه ها را نام ببريد؟

حومه هاي خوابگاهي، حومه هاي صنعتي، حومه هاي فقير نشين يا ثروتمند نشين حومه هاي داخلي كه به شهر متصل اند و حومه هاي خارجي كه در آن سوي مرز اداري شهرداري بنا مي شود.  

  6 – مگاپليس را توضيح دهيد؟

گاه در نتيجه توسعه وسايل ارتباطي و حمل و نقل، حومه ها و شهرك هاي يك مادرشهر با حومه ها و شهرك هاي يك مادرشهر پيوند مي خورد و از پيوند آن ها زنجيره اي از مادرشهرها به وجود مي آيد كه در اصطلاح جغرافيايي به آن مگاپليس مي گويند.  

کلان شهر

---

تعریف کلان شهر

کلان شهر منطقه‌ای است که هر شهری بطور گسترده‌ای در فضاهای اطراف خود پراکنده شده است و فراتر از هسته اولیه خود حرکت می‌کند. بطوری که حومه شهرها با هم تلاقی پیدا می‌کنند و نمی‌توان مشخص کرد که حومه یا یک شهر اقماری ، جز کدام «مادر شهر» است. هر یک از «مادر شهرهای» این ناحیه بسیار عظیم هستند. جالب توجه است که «کلان شهر» ذکر شده پیچیده‌ترین سیستم اقتصادی ، سیاسی و اجتماعی را در خود جای داده است. به قول جامعه شناسان آلمانی ، کلان شهرها مرکز پیچیده‌ترین مسائل زندگی مدرن هستند که شخصیت فردی را شدیدا تحت فشار قرار می‌دهد و او را از این سو به آن سو می‌کشاند.

دید کلی

موضوع قابل ذکر این است که تکنولوژی مدرن و تحولات اجتماعی باعث گسترش زندگی شهری می‌شود، بطوری که با مکانیزه شدن کشاورزی و کاهش استفاده از نیروی کار انسانی در تولید کشاورزی وضعیت جدیدی فراهم می‌آید. یعنی در جهان صنعتی پدیده روستا از بین رفته است و کارخانه‌های کشاورزی جانشین شیوه تولید روستایی شده‌اند که بر آنها هم برای فعالیت خود وابسته به تکنولوژی ، اطلاعات و ابزری هستند که از «مادر شهر» می‌آید. بیشتر جامعه شناسان شهری بر این اعتقادند که آینده زندگی بشر زندگی در منطقه‌های شهری است.

تاریخچه پیدایش کلان شهر (Megalopolis)

گاتمن سالها پیش اصطلاح «کلان شهر» را برای رجوع به تحولی جدید در شمال شرقی آمریکا بکار می‌برد. او معتقد است که شمال شرق آمریکا شاهد یک توسعه عجیب است؛ مجموعه به هم پیوسته‌ای از «مادر شهرها» حومه‌ها و مناطق وابسته به آنها ، از جنوب نیوهمشایز تا شمال ویرجینیا ، از ساحل اتلانتیک تا کوههای آپالاچی گسترش می‌یابد. این مجموعه متشکل از شهرهای بزرگی مثل بوستن ، نیویورک ، واشنگتن ، فیلادلفیا و بالتیمور می‌شود که از طریق خطوط زمینی ، آبی و هوایی به هم مربوط‌اند. این جدیدترین شکل سکونت شهری است که در قرن بیستم پدید می‌آید و تمایز شهر و روستا از بین می‌رود.

خصلت‌های کلان شهرها

خصلت پیچیده کلان شهرها

بنیاد شناختی فرد نوع کلان شهری در شدت یافتن تحریکات عصبی نهفته است که خود ناشی از تغییر سریع و بدون وقفه محرکهای بیرونی و درونی است. کلان شهر از آدمی به منزله موجودی تمیز گذار ، آگاهی به مراتب بیشتری را طلب می‌کند تا زندگی روستایی. در روستا آهنگ حرکت زندگی و تصاویر ذهنی حسی آشناتر و موزون‌تر است. حیات انسان در کلان شهر خصلت پیچیده‌ای پیدا می‌کند. او با مفر خود واکنش نشان می‌دهد نه با عواطف و احساسات خود.

سلطه عقلانیت و حسابگری در شهرها

سلطه عقل و حسابگری در شهر به رغم احساس و عواطف رشد می‌کند و در همه جا ریشه می‌دواند. بدین سان کلان شهر همواره جایگاه اقتصاد پولی بوده و تمرکز مبادله اقتصادی و رونق تجارت ، اصالت فردی را کنار زده نسبت به آن بی‌اعتنا می‌شود. «پول فقط با آنچه مشترک بین همه است سر و کار دارد و طالب ارزش مبادله است و تمام کیفیت فردی به سوال «چقدر فرو می‌کاهد» و تمام روابط عاطفی افراد را که بر فردیت استوار است از او سلب می‌کند و تنها کمیت و عدد و دستاورهای عینی سنجش پذیر مورد توجه است. بنابراین فرد با همه کسانی که مجبور است با آنها روابط اجتماعی داشته باشد حسابگرانه برخورد می‌کند و چنین برخوردی با انواع روابط اجتماعی خودمانی و صمیمی که در روستا رواج دارد مغایر است.

دلزدگی و یکنواختی

دلزدگی انسان به صورت و در رمینه‌ای خاکستری ظاهر می‌شود و هیچ شی بر دیگری رجحان ندارد و این حالت بازتاب دقیق ذهنی اقتصاد پولی است که کاملا درونی شده است.

احتیاط ، محافظه کاری در کلان شهرک

احتیاط و محافظه کاری سرپوشی برای یکی دیگر از پدیده‌های ذهنی انسان کلان شهری است. احتیاط به فرد نوعی آزادی را عطا می‌کند که نمونه مشابه آن تحت شرایط دیگر مشاهده نشده است. به دلیل آنکه وحدت گروه در کلان شهر است می‌شود، فرد آزادی حرکتی به دست می‌آورد و دارای فردیت ویژه‌ای می‌شود که تقسیم کار پیشرفته ضرورت و فرصت بروز آن را فراهم می‌سازد. بنابراین فرد کلان شهری از یک سو خود را آزاد حس می‌کند و از طرفی بسیار «محتاط» می‌شود، زیرا خود را تنها تنهاتر و گمشده‌تر از هر جای دیگر حس می‌کند.

کلان شهر ، مرکز تحول فرهنگ مدرن

بالاخره کلان شهرها مرکز تحول فرهنگ مدرن و سلطه «روح عینی» بر «روح ذهنی» است یعنی همه چیز در زبان دفن و حقوق و تولید و هنر و اشیا محیط خانگی و ماشینی تجسم یافته است و آن را با پیشرفت فرهنگی فرد ناهماهنگ ساخته است. به عبارت دیگری تناسبی دهشتناکی بین پیشرفتهای فنی و پیشرفت فرهنگ فردی ملاحظه می‌شود. از یک سو زندگی برای شخص بی‌نهایت ساده و آسان می‌شود و از طرفی جریان زندگی ماشینی او را با خود می‌برد و زندگیش بیشتر از محتواهای غیر شخصی آکنده می‌شود و فرد در جستجوی هویت و یکتایی خویش است که کمتر آن را به دست می‌آورد.

عدم تجانس و ناهمگونی شهرها

عدم تجانس و ناهمگونی شهرها به دلیل هجوم مهاجرین و مردمانی با ریشه‌های قومی و فرهنگی و نژادی مختلف و با سطح زندگی متفاوت ، موجب بروز ناهماهنگی و تضاد در درون شهرها می‌شود و زندگی را در عین تنوع دشوارتر می‌سازد و تسامح بیشتری را طلب می‌کند. در چنین وضعیتی «آنومی» یا بی‌هنجاری در شهرها توسعه می‌یابد و به تضعیف «انسجام مکانیکی» و رشد زندگی تضعیفی و غیر شخصی کمک می‌کند. همین امر موجب توسعه قشربندی و انشقاق گروهها و فاصله اجتماعی می‌شود و نابرابریها و تضادها را افزایش می‌دهد و به دنبال خود آسیبهایی مختلف اجتماعی در شهرها گسترش می‌یابد.

تراکم و آلودگی محیط

رشد شهرهای عظیم و مادر شهرها مشکلات جدی و زیادی به همراه داشته است که عمده‌ترین آنها ، تراکم وسایط حمل و نقل ، آلودگی هوا و آب ، تراکم زباله و چرکزادهای ناشی از سوخت نفت و بنزین که راه حل آن به آسانی میسر نیست. همچنین گفته می‌شود که مادر شهر نوین پیوندهای خانوادگی و همسایگی را که در شهرهای کوچک وجود دارد برهم می‌زند و بی‌هنجاریبه وجود می‌آورد.

تاخر فرهنگی و عدم هماهنگی انسان و ماشین

در شهرهای توسعه نیافته ، هر چند تنهایی و عزلت و عدم صمیمیتها که در کل شهرها کشورهای صنعتی ملاحظه می‌شود به آن شدت بروز و ظهور نکرده اما شهر در این کشورها ویژگیهای خاص خود را دارد که مهمترین آن در «تاخر فرهنگی» و عدم هماهنگی انسان با ماشین خلاصه می‌شود. حرکات نامناسب و کج و معوج وسایل نقلیه و عدم رعایت مقررات رانندگی در کنار عبور غیر محتاطانه و بی‌رویه پیاده‌ها از وسط خیابان و حرکت تند و نامناسب و زیگزاگ موتورسیکلتها از پیاده روها از وسط اتومبیلها عابرین نشان می‌دهد که هر چند ظواهر زندگی شهری در این کشورها تغییر کرده اما هنوز فرهنگ شهرنشین در رفتار و اذهان شهرنشینان جایگزین نشده است

زیبایی های مناطق قطبی

آیس هتلها

 

 

 

 

 

اقیانوس اطلس

تصاوير ماهواره اي ايران

Magnitude 6.1 Earthquake, Silakhor, Iran

 

Salt Dome in the Zagros Mountains, Iran

 

Caspian Sea

 

Iran's Salt Glaciers

 

Dasht-e Kavir (Great Salt Desert), Iran

 

نمايي از مخروط افكنه هايي از ايران

 

نمودار ی از ویژگی های آب و هوایی استان یزد

Issued: 09 am Wed 14 May local time

Yazd 1 – 3 Day Weather Summary Mostly dry, Warm (max 32°C on Fri afternoon, min 23°C on Wed night), Wind will be generally light

Wed
morn-
ing

Wed
after-
noon

Wed
night

Thu
morn-
ing

Thu
after-
noon

Thu
night

Fri
morn-
ing

Fri
after-
noon

Fri
night

Units:
Metric	Imperial

Wind (km/h)

Summary 

clear

clear

some clouds

some clouds

some clouds

some clouds

clear

clear

clear

Rain (mm) 

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Snow (cm) 

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Max. Temp (C) 

27

29

27

28

29

26

30

32

29

Min. Temp (C) 

25

29

23

25

28

23

28

32

24

Wind Chill (C) 

25

29

23

25

28

23

28

32

24

Freezing Level (m) 

4300

4650

4650

4400

4650

4650

4600

5000

4950

Sunrise

5:24

-

-

5:24

-

-

5:24

-

-

Sunset

-

19:12

-

-

19:12

-

-

19:13

-

Yazd 4 – 6 Day Weather Summary Mostly dry, Warm (max 33°C on Sun afternoon, min 21°C on Sun night), Wind will be generally light
	Sat morn- ing	Sat after- noon	Sat night	Sun morn- ing	Sun after- noon	Sun night	Mon morn- ing	Mon after- noon	Mon night
Wind (km/h)
Summary	clear	clear	some clouds	some clouds	some clouds	some clouds	clear	some clouds	some clouds
Rain (mm)	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Snow (cm)	-	-	-	-	-	-	-	-	-
Max. Temp (C)	29	31	28	32	33	28	30	32	28
Min. Temp (C)	26	31	26	29	32	21	26	31	21
Wind Chill (C)	26	31	26	29	32	21	26	31	21
Freezing Level (m)	4750	5000	4950	4900	5150	4950	4850	5000	4900
Sunrise	5:22	-	-	5:22	-	-	5:22	-	-
Sunset	-	19:14	-	-	19:14	-	-	19:15	-

یزد... ستاره ای بدرخشید و ماه مجلس شد....

استان یزد با د اشتن جاذبه های طبیعی - تاریخی و فرهنگی یکی از استان های برتر کشور در زمینه ی جذب گردشگران داخلی و خارجی است.

پیشینه ی تاریخی محله های قدیمی با کوچه های پیچ در یپچ و دیوار های بلند - خانه های قدیمی در کنار ساباطها و بازارچه ها - تیمچه ها- بازارها و سقفهای ضربی و مدور - آنهم با مصالح ساختمانی گل رس و خشت خام (معماری گلی که شهر یزد را به عنوان خشت خام و شهر بادگیرها در دنیا مطرح کرده است .) با ساز و کارهای خاص نظیر بادگیرهای مطبق و چند دهنه و تالارها و سردابها که ترکیبی از سازگاری سه عنصر جغرافیا و فرهنگ و اقتصاد است نظر هر بیننده ی کنجکاو را به خود جلب می کند. این آثار بیانگر اوج تلاش و سخت کوشی مردم در سازگاری با جبر جغرافیایی و محیطی است تاثیر بینشها و ارزشهای اسلامی را بر هنر معماری و احداث بناها در این سرزمین آشکار می سازد.

از همین جهت به شما دوست عزیز مکانهایی را پیشنهاد می کنیم برای بازدید از این شهر تاریخی:

مسجد جامع - مسجد ملا اسماعیل - مسجد فرط - مسجد ساباط - مجموعه ی امیر چخماق - بازار و میدان و حمام خان - زندان اسکندر(مدرسه ی ضیائیه) - باغ دولت آباد - باغ خان - آتشکده ی یزدان - سید رکن الدین - امامزاده جعفر - آب انبار شش بادگیری - خانه ی رسولین - خانه ی لاریها - مدرسه ی مصلی و ....

(عکسهایی که در ذیل مشاهده می کنید یادگاری است از  بازدید گروه دوم انسانی از بناهای تاریخی شهر یزد- بهار ۸۷):

 این عکس از بالای امیر چخماق گرفته شده... (امیر چخماقو که دیگه دیدید؟؟؟ لا اقل عکسشو!!) بیخود نیس میگن شهر بادگیرها!!!... خداییش دیگه...

  

اون کناریه نخله (واسه مراسم نخل برداری!!)

  

این عکسو وقتی داشتم میرفتم بالای امیر چخماق تو پله ها گرفتم.. وااااااااای یه پله هایی داشت یاد فیلم پیامکی از دیار باقی افتادم احساس میکردم تو قبرم دارم خفه میشم!!!

   

این یکی از سرداب دانشکده معماری گرفتم... یه جای باحالی بود که نگووووووووووووو... یه خونه ی قدیمی رو دانشکده کرده بودن... ۸ تا حیاط داشت... این بیچاره رو هم اونجا دار زده بودن!!

اینجا شمسه ی ورودی موزه ی آبه...

اینم در یکی از کلاسهای دانشکده معماریه که بصورت عمودی باز و بسته می شد!!!

اینجا هم موزه ی آبه ... واااااااااااااای کل حیاطش همینجوری دیواراش نقش داشت... چه قدر کار برده ها!!!! ولی آدم نگاش می کرد کیف می کرد...

حالا ایشا الله خودتون تشریف میارید یزد بقیه ی جاهاشو می بینید...

جاذبه های طبیعی استان یزد

رودخانه ها، چشمه ها، آبشارها
به دليل جايگاه ويژه جغرافيايی استان يزد و نزديكی با كوير و داشتن آب و هوای كويری و بارش اندك و منابع آب محدود، دشواری هايی در استان پديد آمده است كه عمده ترين آن ها عدم گسترش كشاورزی استان است. نبود آب مناسب، بازتاب منفی زيادی بر مسايل ديگر استان نهاده كه سبب فقر پوشش گياهی، محدود بودن سطح زير كشت و كاهش بازده است. كمی باران و بی نظمی در ريزش آن، موجب شده است كه جز رودهای هرات و مروست، رودخانه دايمی ديگری در اين منطقه جريان نداشته باشد. تنها جويبارهای فصلی پيرامون شيركوه، جريان های موقتی هستند كه در سطح استان ديده می شوند. رودهای استان يزد عبارتند از: آب سيده‏‏‏‎، پايين در‏‏‏‎، چاه متك‏‏‏‎، خرانق ‏‏‏‎، رحمت آباد‏‏‏‎، سفيدان‏‏‏‎، شور‏‏‏‎، شوراب‏‏‏‎، شور بافق‏‏‏‎، شور سيريز و كال هزار چيل.

آب های زيرزمينی استان يزد بيش تر از طريق كاريزها، چاه های ژرف و نيمه ژرف و در بعضی نواحی از چشمه ها تامين می شود. در فصل‌هاي پر باران، آب‌ چشمه‌ي غربال‌بيز از دامنه كوه جاري مي‌شود. ماهي‌هايي كه همراه با اين آب از كوه بيرون مي‌آيند، از نوع ماهي كور هستند و مردم معتقدند كه اين ماهي‌ها در طول قرن‌ها در زير زمين و داخل كوه توليد مثل كرده و پرورش مي‌يابند؛ اين ماهي‌ها به دليل آن كه در معرض نور خورشيد قرار نداشتند رنگي روشن دارند. ماهي‌هاي كور منبع غذايي پرنده‌هاي ماهي‌خواري هستند كه در فصل كوچ، از طرف بخش‌هاي شمالي به سمت جنوب مهاجرت مي‌كنند. اين مساله‌ يكي از جاذبه‌هاي طبيعي منطقه است؛ چراكه هيچ‌كس انتظار ندارد در استان يزد كه منطقه‌اي كويري است، مرغ ماهي‌خوار ديده شود.
كمبود شبكه آب های روان از ديرباز مردم يزد را به كاوش منابع آب واداشته و سبب كندن كاريزها و چاه های بسياری در اين سرزمين شده است. چنان كه مقنی های سخت كوش يزدی از نظر كندن كاريز، از شهرت ويژه ای برخوردار هستند. در گذشته بيش تر آب آشاميدنی استان، از طريق چاه هايی به ژرفای 20 تا 50 متر تامين می شده كه با چرخ چاه و به كمك نيروی حيوانات يا انسان به دست می آمده است. از آب كاريزهايی كه از پيرامون به شهرهای استان می رسيد نيز استفاده می شده است. در زمستان كه كشاورزان به آب كم تری برای آبياری زمين های خود نياز داشتند، مردم شهر آب كاريز ها را در آب انبار ها ذخيره می كردند تا در تابستان از آن استفاده كنند. اين آب انبارها باعث جذب جمعيت به شهرها می شدند و نقش ويژه ای در گسترش شهرها داشته اند.
بزرگ ترين آب زيرزمينی استان يزد سفره آبی دشت يزد - اردكان است که آب مورد استفاده كشاورزی و صنعت را تامين می كند. بهره برداری از اين ناحيه از طريق چاه ها و كاريزها صورت می گيرد. ژرفای اين سفره زياد است و تا كنون 250 متر آن از طريق حفاری درست شده و احتمال دارد تا ژرفای 400 متری در محور اصلی دشت ادامه داشته باشد.

قنات اهرستان (نهر شاه‌جوي)یزد
در سي كيلومتري جنوب باختري شهر يزد، در دره‌اي به عرض تقريبي يك و نيم كيلومتر، شش رشته قنات به نام‌هاي «وقف‌آباد»، «رييس‌الديني»، «ميرزايي»، «روشن‌آباد»، «نهر خيلي» و «خواجه غياث» حفر شده كه عمق مادر چاه آن‌ها بين 28 تا 68 متر متفاوت است. آب اين قنات‌ها به شهرستان يزد و آبادي‌هاي «اهرستان»، «خيرآباد» و «عيش‌آباد» مي‌رسد. آب اين قنات‌ها، در نزديكي روستاي «اسلاميه» به هم پيوسته و در يك كانال مشترك زيرزميني به نام «شاه‌جوي» به سمت شهرستان تفت هدايت شده و پس از عبور از تفت به سمت شهرستان يزد جريان مي‌‌يابد و در باغ «خان» وارد يك مقسم مي‌شود. در گذشته اين قنات در مسير خود هفده آسياب آبي را مي‌چرخاند.قنات وقف‌آباد حدود هفت صدسال پيش توسط «سيدركن‌الدين» يكي از علماي مشهور زمان، حفر شد. اين شش قنات هم چنان فعالند.

قنات غياث‌آباد پشت كوه یزد
مظهر اين قنات در يك طرف كوه، مزارع و باغ های در سمت ديگر كوه قرار دارند و يك تونل زيرزميني به طول سيصد و پنجاه تا چهارصد متر آب را به اين سوي كوه مي‌رساند. عمر قنات طبق سنگ‌نوشته دهانه آن هزار سال و هم چنان فعال است. بدين ترتيب انتقال سنگ‌ها و صخره‌ها در طول تونل چهارصدمتري، آن هم در هزار سال پيش، كار دشواري بوده و حفر آن، بايد در زماني طولاني صورت گرفته باشد. اين قنات تا پنج سال پيش يك آسياب آبي را مي‌چرخاند.

چشمه غربالبيز یزد
در اطراف اين چشمه‌ آثار تاريخي متعدد مانند سفال، مفرغ، مجسمه و ... در اطراف آن به دست آمده است. اين چشمه از دامن كوه «مذوار»مي‌جوشد و در كتاب‌هاي تاريخي يزد از آن ياد شده است. اين چشمه زيبا و تماشايي به ويژه در فصل بهار مشتاقان بسياري را به ديدار خود مي‌كشاند و يكي از گردشگاه هاي مردم است.