سد سفيدرود

اين هم يك عكس ماهواره اي از سد سفيدرود

 

رودخانه قزل اوزن

قِزِل‌اوزَن یکی از طولانی‌ترین رودخانه‌های ایران است که از کوه‌های کردستان سرچشمه می‌گیرد و پس از پیوستن به شاهرود به دریای خزر می‌ریزد.

«قزل اوزن» نامی است ترکی و از دو جزء «قزل» به معنای «سرخ» یا «طلا»، و «اوزن» به معنای «شناور» تشکیل شده است. معنای دقیق آن روشن نیست و گمان زده شده است که به معنای «رودی که در آن طلا شناور است»، یا «رودی که به رنگ سرخ شناور است» و حتی «رودی که در آن ماهی قزل آلا شناور است» گفته شده است.

نام تاریخی این رود در منابع یونان باستان آماردوس (به نام قوم آمارد) بوده است. در منابع اسلامی آن را نهرالابیض (=سپیدرود) خوانده‌اند و در سده‌های میانه تمام این رود به نام سپیدرود یا سفیدرود معروف بود ولی بعدها فقط به بخشی از آن که از منجیل تا دریای خزر فراردارد سفیدرود می‌گفتند. فرهنگستان ایران نام سفیدرود را برای تمام این رود مقرر کرد ولی اکنون از سرچشمه تا منجیل به آن قزل اوزن می‌گویند.

این رودخانه از ارتفاعات چهل‌چشمه استان کردستان سرچشمه گرفته و پس از عبور از منطقه گروس و جذب روخانه‏های متعدد وارد جلگه خمسه شده و رودخانه‏های زنجان‌رود و ابهرچای را ضمیمه خود ساخته و به مسیر خود ادامه داده و در حدود پلدختر وارد تنگه کوهستانی قافلانکوه شده و از کنار این کوهستان گذشته و نرسیده بشهر میانه رودخانه‏های قرانقور، آیدوغموش و هشترود را که بالاخره به میانه‌رود می‏پیوندند و از غرب بشرق جریان دارند ضمیمه خود ساخته و در این محل در عرض جغرافیائی ۳۷ درجه و ۲۶ دقیقه عرض شمالی و ۴۷ درجه و ۵۱ دقیقه طول شرقی بمسیر خود ادامه داده و تقریباً در برابر «میانه» بسوی مشرق قوسی زده و از کنار ارتفاعات ماسوله جاریست.

قزل‌اوزن در جنوب استان گیلان در درون آب دریاچه سد سفیدرود به رودخانه بزرگ شاه‌رود پیوسته و تشکیل رودخانه‌ای به نام سفیدرود می‌دهد.

 

حوضه آب خیز سفید رود

 

حوضه آب خیز سفید رود با مساحت حدود 13450 كیلومتر مربع حدود یك میلیارد متر مكعب آب های سطحی استان را دریافت می كند . رودخانه های مهمی مانند قزل اوزن ، تلوار ، شور ، اوزن دره در این حوضه قرار گرفته اند ، دشت های وسیع كشاورزی استان اكثرا در حاشیه این رودخانه ها هستند . این حوضه از نظر منابع آب زیر زمینی بسیار غنی است و چاه های عمیق و نیمه عمیق زیادی در دشت های قروه و دهگلان حفر و مورد بهره برداری قرار گرفته اند . طرح هایی مانند تغذیه آبخوان ها و پخش سیلاب و همچنین عملیات ساماندهی و مهندسی رودخانه در این مناطق قابل اجرا است و می توان موجب افزایش ظرفیت بهره برداری از آب های سطحی و زیر زمینی و افزایش سطح زیر كشت اراضی كشاورزی گردد . در حال حاضر عملیات اجرایی سدهای گلباغ ، سیاه زاغ ، سنگ سیاه و چراغ ویس و همچنین مطالعات سدهای آله دره و سورال در دست انجام است كه می تواند نقش زیادی در گسترش فعالیت های اقتصادی مرتبط با بخش آب و كشاورزی در این نواحی داشته باشد .
ا نظر شرایط طبیعی و توپوگرافی این حوضه پتانسیل بیش از 10 سد بزرگ و تعداد زیادی سد كوچك را دارد كه در صورت احداث می تواند منابع آب سطحی زیادی را مهار نماید كه در حال حاضر بدون استفاده از دسترس خارج می شود .